uzavrano

  • Dokumenty11 087
  • Odsłony1 542 625
  • Obserwuję698
  • Rozmiar dokumentów11.3 GB
  • Ilość pobrań849 809

Robert D Bart - Dwie Czaszki

Dodano: 6 lata temu
R E K L A M A

Informacje o dokumencie

Dodano: 6 lata temu
Rozmiar :759.8 KB
Rozszerzenie:pdf

Robert D Bart - Dwie Czaszki.pdf

uzavrano EBooki R Robert D Bart
Użytkownik uzavrano wgrał ten materiał 6 lata temu. Od tego czasu zobaczyło go już 30 osób, 24 z nich pobrało dokument.

Komentarze i opinie (0)

Transkrypt ( 25 z dostępnych 271 stron)

Robert D. Bart DWIE CZASZKI

„KB” ROZDZIAŁ I Moje studia nad Kodeksem Watykańskim wlokły się bardzo długo. Obrastały przypisami i aneksami w sposób niepokojący. Czułem się zakurzony jak książki w bibliotece starego profesora Giulia Orlani. To mnie także niepokoiło. Jestem wprawdzie archeologiem z wyboru, ale spostrzeżenie młodziutkiej Claudii Orlani, córki profesora, iż jestem zupełnie, ale to zupełnie oderwany od życia, trochę mnie jednak zdenerwowało. Przyszedłem już do siebie po kryzysie, o którym nie chciałem myśleć (choć wiedziałem, że od pewnych myśli uwolnić się niepodobna) i mała, jasnowłosa Claudia podobała mi się nadzwyczajnie. Tego wieczoru dużo się śmiała, była rozbawiona. Z rosnącym rozdrażnieniem wsłuchiwałem się w tłumione ścianami starego domu odgłosy rozmów. Ten młody idiota, Paoli, przyszedł oczywiście punktualnie, jak zapowiedział. Wymuskany fircyk uniwersytecki. Oczywistej że Claudia woli jego niż mnie. „On ma dwadzieścia pięć, a ty czterdzieści pięć, capito?” Wszystko jasne. Chciałem sobie dodać animuszu, wpatrując się w przysłany mi przez ciotkę Augustę egzemplarz mojej książki o sztuce Azteków, wydanej w oficynie „Johnson & Johnson”, lecz nastrój mój się nie poprawił. Na kolację tedy powlokłem się w wymiętej koszuli i starych dżinsach. Claudia spojrzała na mnie oczami bez wyrazu, ale zaraz potem te oczy zamgliły się, gdy Paoli powiedział coś przeraźliwie banalnego. Wątróbka, której właśnie skosztowałem, stanęła mi w gardle. „Jesteś beznadziejny, Robercie”, pomyślałem. Znacznie później, w jakże innych okolicznościach miało się okazać, że jest wprost przeciwnie. Ale skąd teraz mogłem o tym wiedzieć?

Skąd mogłem wiedzieć, że pod koniec tego gorącego, parnego wieczoru w Rzymie otrzymam list, który wplącze mnie w najdziwniejszą ze spraw, z jakimi dotąd miałem do czynienia.

List datowany był w Londynie. Charakter pisma mówił wszystko. Adres rzucony byl na kopertę jakby cięciami tępej szpady. Oczywiście, ciotka Augusta. Taka łagodna, a zawsze chce uchodzić za gorszą. Rozkładając w świetle lampy różowy arkusik, już czułem jego zgryźliwą treść. W Londynie, a przynajmniej w pobliżu Muzeum Księcia Alberta, mamy teraz pewnie mgłę i musi padać deszcz. Zła pogoda zawsze źle wpływa na moją ciotkę! Drogi Robertku... - zaczynał się ten list. „Robertku”! Dobre sobie. Czterdzieści pięć lat, sześć stóp i dwa cale wzrostu, sto osiemdziesiąt funtów wagi, jeśli na wikcie Orlanich nie przytyłem. Ciotka przesadza w swoich instynktach macierzyńskich! Od otwartego okna powiało chłodem. Chyba nie zwróciłem uwagi na to, jak długo siedziałem przy biurku. Za oknem padał rzęsisty deszcz. Wyszedłem na balkon, powoli nabiłem moją starą fajkę, potarłem zapałkę, puściłem kłąb dymu. Rzym z okna willi Orlanich wyglądał tajemniczo, rozmazany, niby na starej rycinie. Deszcz padał coraz mocniej. W salonie wyła jakaś kwadrofoniczna piosenkarka. Claudia i Paoli pewnie tańczą, przytuleni jak dwie gumy do żucia... Już o tym nie myślałem, gdyż ciotka Augusta donosiła mi, że stary James Garrick zaprasza mnie do Johannesburga. Sławny antropolog i archeolog Garrick... Cóż, popełniłem kiedyś nierozważnie kilka artykułów na temat kopalnych istot południowoafrykańskich. Grzech młodości. Profesor Garrick nawet o tym nie wie, na szczęście. Wróciłem do pokoju, jeszcze raz przeczytałem ostatnie zdanie:...Podobno Garrickowi zaginęła jakaś skorupa, bezcenna czaszka czy coś takiego... - pisała ciotka. Rozczulająca staruszka. „Skorupy” profesora Garricka są z całą pewnością bezcenne. Postanowiłem, że z rana zadzwonię do biura „Alitalii”. Nie cierpię samolotów i moje ograniczone zaufanie budzi jedynie wynalazek Stephensona, jeśli chodzi o przenoszenie się z miejsca na miejsce bez używania samochodu. Ale list ciotki Augusty zaintrygował mnie. Siedziałem w starym, wolterowskim fotelu, paliłem fajkę,

zdawało mi się, że słyszę głos ciotki: „Za dużo palisz, Robertku”, deszcz padający za oknem usypiał mnie. Ale nie zasnąłem. Weszła Claudia, było już chyba bardzo późno. Pocałowała mnie w policzek. Nigdy dotąd tego nie robiła. Ale nawet nie zdziwiłem się. Myślami byłem już daleko. Następnego dnia zawiozłem Claudię moim starym, rozklekotanym fordem na Via del Oca, do eleganckiej restauracji „La Lampara”. Claudia była urocza, zamyślona i ciągle mi się przypatrywała. Tego też dotąd nie robiła. Powiedziałem jej, że muszę opuścić Rzym. Jej oczy zrobiły się okrągłe. Dotknęła mojej ręki. — Jest mi przykro, Robercie - szepnęła tak jakoś dziwnie. Mnie było przykro wczoraj. — Zostanie twój Paoli. — Ten kretyn! - mruknęła.

Uśmiechnąłem się lekko. Czułem się coraz lepiej. Stan mojego samopoczucia miał poprawić się jeszcze bardziej, gdyż już w Londynie ujrzałem nową sublokatorkę ciotki. Ale to także było jeszcze przede mną. Teraz, kiedy siedzę przy moim wysłużonym remingtonie i piszę te słowa, wiem” że Joy Galson, dziewczyna o zielonych oczach, jest moim przeznaczeniem. Tylko jedno pytanie, Robercie: czy ty jesteś tym samym dla Joy? Do diabła, oto jest pytanie. Ale muszę wrócić do mojego opowiadania. Obiad zjadłem jeszcze u profesora Orlaniego. Orlani był zgryźliwy jak zawsze, małomówny jak zawsze. W pewnej chwili, popijając swoje chianti, powiedział: - Byłeś tu bardzo pracowity, mój chłopcze. Brak ci jednak systematyczności. Rzucać naukę dla jakiejś tam kryminalnej afery. Też coś! Rasowy naukowiec... Ciągnął dalej zrzędliwie. Słuchałem, nie słuchając. Ach, ci Włosi są tak przemiłe niedyskretni. Orlani na pewno nie odmówił sobie przyjemności przeczytania mojego listu. Godzina zeszła mi na pakowaniu, bagażu i porządkowaniu rękopisów. Następnego dnia powitałem już mglisty wieczór londyński, kopcąc zawzięcie fajkę w moim gabinecie i czytając ostatnią książkę Jamesa Garricka dotyczącą jego badań antropologicznych w Afryce. O Kodeksie Watykańskim już nie myślałem. Staruszek Orlani ma rację. Chyba nie będę rasowym naukowcem. Stanowczo brak mi systematyczności. Ciotka Augusta także czytała coś w saloniku. Mówię „coś”, ponieważ podejrzewam, że Augusta najchętniej oddaje się wspomnieniom o panu Marchu. Popiersie tego dżentelmena stoi na kominku w saloniku. Pan March kochał ciotkę. Atoli zanim się pobrali, wyjechał z ważną misją do Indii. Tam, jak każdy dżentelmen, oddawał się polowaniom. Oczywiście po godzinach trudnej służby dla korony brytyjskiej. Pewnego razu zachciało mu się polować na tygrysa i ciotka Augusta dostała potem list, że po panu Marchu znaleziono w kilka dni później tylko fajkę. „Ta fajka - powiedział wtedy mój ojciec, były pilot polski w British Air

Force, potem niezły lekarz z dyplomem edynburskim i znawca ludzi-ta fajka była najlepszą częścią pana Marcha!” Nie znałem pana Marcha, ale ojcu uwierzyłem na słowo. Ciotka mawiała od tamtego czasu, że ojciec mój jest potworem, a jego pacjenci to wampiry. Nie wiem, jak długo siedziałem nad dziełem profesora Garricka. Zegar w saloniku zdawał się tykać coraz głośniej. Byłem zmęczony. Poszedłem do kuchni, aby zaparzyć sobie kawę. Ktoś tam był. Ta dziewczyna, której ciotka wynajęła pokój. - Robert Bart - burknąłem.-Dobry wieczór... czy już może dzień dobry? - Joy Galson. Dobry wieczór - powiedziała spokojnie dziwnym głosem. Podniosła oczy i przez sekundę patrzała na mnie. Były to

najpiękniejsze oczy, jakie widziałem w moim dosyć długim życiu. Miałem zdać sobie z tego sprawę trochę później, zajęty czaszkami Garricka i zagadkowymi morderstwami w Makapansgat i Sterkfontein. ROZDZIAŁ II Nie byłem potem pewien, czy ja pytałem, a ona mówiła, czy też było odwrotnie. Zdaje się jednak, że to ja mówiłem, a ona słuchała, przyjaźnie, ale z dystansem. O sobie mówiła z poczuciem humoru, ale było w niej coś nieokreślonego, co sprawiało, że czułem, iż muszę traktować ją poważnie. To nie była tylko urocza gąska jak Claudia Orlani. Zanim udaliśmy się do naszych pokoi, Joy podała mi rękę. Nasze dłonie spotkały się przez chwilę, a ja już wiedziałem, że jest to nasze spotkanie pierwsze, ale nie ostatnie. Joy Galson, studentka Uniwersytetu Londyńskiego, duża inteligencja, swobodnie formułuje myśli, ma wyobraźnię, dużo czyta i zdaje się, że pisze wiersze, choć przyznała się tylko do tego, że smaży krótkie reportaże do „Women’s Week’; . Uwaga: umie myśleć logicznie. Jeszcze jedna uwaga: jest urocza. Chyba tak... Z tymi myślami zasnąłem. Około dziesiątej rano dnia następnego zadźwięczał ostro dzwonek u drzwi wejściowych. Zanim odłożyłem maszynkę do golenia i wyszedłem z mojej małej łazienki, usłyszałem kroki Joy. Porusza się lekko, szybko i cicho. Na dole szczęknął zamek. Raz, drugi, potem Joy wbiegła po skrzypiących schodach na górę. Zapukała do moich drzwi. Spieszyła się. Zauważyłem tylko, że jasne, falujące włosy miała przewiązane zieloną wstążką że jej oczy są jeszcze bardziej zielone w świetle dnia i że jej mała, smukła dłoń podaje mi niebieską depeszę. - Afryka puka do drzwi! - rzuciła wesoło, przyjaźnie i podała mi blankiet. - Ktoś uszkodził przesyłkę... Istotnie, depesza była otwarta. Spojrzałem na podpis. Depeszował James Garrick. „Staruszek musi się mocno

denerwować”, pomyślałem. Joy spytała: — Wyjazd? — Chyba tak. — Zabiera pan z sobą fajkę? Nie zrozumiałem. Musiałem zrobić niemądrą minę. - Bo ten biedny pan March w Indiach... - rzuciła i już jej niebyło. Roześmiałem się. Ten dzień dobrze się zaczyna. Był 13 sierpnia. Wychodząc z domu pośliznąłem się na froterowanej

posadzce i omal nie kopnąłem Sir Francisa Drakę. Sir Francis, dystyngowany czarny kot ciotki Augusty, odwrócił się ode mnie z niesmakiem, a odchodząc, otarł się o zieloną spódnicę Joy. Sir Francis toleruje ciotkę Augustę, mnie lekceważy całkowicie, a ja odpłacam mu tym samym. Teraz zauważyłem, że Joy wpadła mu w oko. Ładując się do sportowego morrisa Joy, pomyślałem, że nawet mogę go polubić. Kota, nie morrisa. Joy prowadziła trochę za szybko, ale pewnie. Przez całą drogę milczeliśmy. Czułem, że polubię tę dziewczynę. Była spokojna i naturalna, bez cienia kokieterii. Przed bankiem wypełzłem z morrisa jak z ciasnej konserwy, Joy machnęła mi ręką, dodała gazu, czerwony bąk pomknął ulicą, a ja wkroczyłem niechętnie do świątyni pieniądza, wiedząc, że mam na koncie ledwie dwieście pięćdziesiąt funtów. Garrick wspomniał w depeszy o finansowej dyspozycji dla mnie. Ciekaw byłem, czy jest równie hojny jak sławny... W ogóle ciekaw byłem, dlaczego starszy pan tak nagli mnie do przyjazdu. W pierwszej depeszy, która nie zastała mnie w Londynie, sir Garrick zapraszał mnie do Afryki w celu wyjaśnienia zaginięcia dwu czaszek z jego cennej kolekcji. Teraz powtarzał to i dodawał zdecydowanie: Proszę się spieszyć, sprawy moje wymagają pańskiej uwagi, czekam, Garrick. Opuszczając mroczny, staroświecki hall podzielony boksami pamiętającymi chyba czasy królowej Wiktorii, byłem bogatszy o tysiąc dwieście funtów zaliczki na „koszta operacyjne”. Sprawa zapowiadała się ciekawie. Po południu zadzwonił do mnie doktor Comelius Horn. Na zlecenie tego człowieka prowadziłem kiedyś pierwszą moją sprawę jako prywatny detektyw. Doktor Florn mieszkał kiedyś w południowej Afryce i dorobił się tam znacznego majątku. W Londynie Horn zajmował elegancki dom w Albany i uchodził za doświadczonego kolekcjonera. Wiedziałem też, że nie prowadzi już prywatnej praktyki lekarskiej. — Czy pan mnie sobie przypomina? - zabrzmiał w słuchawce jego wysoki głos. — Bardzo dobrze, doktorze Horn.

- Być może nie wie pan, że znałem kiedyś profesora Garricka... Milczałem. - ...Mój stary przyjaciel ma jakieś kłopoty. Poleciłem mu pana. Wskazałem mu nawet, proszę wybaczyć, adres pańskiego banku... — Wybaczam-powiedziałem bez cienia nieszczerości, pomyślawszy o stanie mojego konta. Więc w taki sposób Garrick odnalazł mój bank. Nie lubi działać na ślepo. Ale przemilczałem to. Lubię słuchać, lubię, gdy inni mówią, to daje dobre rezultaty, o czym przekonałem się już nieraz. — Więc pan się zgadza?! - wołał-do słuchawki doktor Horn. Był wyraźnie zadowolony. — Tak - odparłem spokojnie.

— Doskonale, panie Bart.-Wysoki głos Corneliusa Horna zamilkł na chwilę, potem jego właściciel dorzucił lekko: - Wydaję dzisiaj małe przyjęcie dla garstki przyjaciół... Wie pan, paru antykwa-riuszy, kolekcjonerów, kilka osób ze świata artystycznego. Gdyby pan zechciał zaszczycić mój dom, byłbym szczęśliwy. Przy okazji: czy gra pan w brydża? Oczywiście, z pewnością... — Nie cierpię gry w karty - odparłem chyba niegrzecznie, ale miałem swój powód. Czułem, że rozpoczyna się jakaś gra. — Nic nie szkodzi! - Horn roześmiał się. Jego śmiech był afektowany, prawie kobiecy, ale mnie nie zwiódł. Znałem Corneliusa Horna na tyle, że nie lekceważyłem go. - Nic nie szkodzi. Utnie pan sobie miłą godzinkę albo dwie, studiując moje nowe nabytki. Autentyczne tolteckie. Oczywiście, proszę nie wyobrażać sobie, że wywiozłem je z Jukatanu. — Pańskie zaproszenie sprawia mi zaszczyt. Przyjdę. Czyżby tak inteligentny człowiek jak Horn popełnił aż dwa błędy? Najpierw, że pośredniczył między mną a Garrickiem, a teraz, że wabi mnie okazami swojej kolekcji? Robercie Bart. Od tej chwili zalecisz sobie ostrożność. Doktor Cornelius Horn mógł wywołać wrażenie człowieka zniewieściałego. Otyły, okrągłych kształtów, wypielęgnowane, pulchne ręce, białe palce upstrzone pierścionkami, różowe policzki pod błękitnymi, rozmarzonymi oczami, miękkie ruchy, małe stopy w czerwonych sandałach, wysoki głos, długie włosy, na szyi złoty łańcuszek z małą gemmą spoczywającą na tłustej piersi, wreszcie to fioletowe, perfumowane kimono... Znałem go, a mimo to poczułem się trochę nieswojo, podając mu dłoń na środku japońskiego salonu o brązowej, lakierowanej podłodze i białych ścianach, obwieszonych drzeworytami. W mojej szarej, twedowej marynarce i spodniach z wypchanymi kolanami poczułem się jeszcze gorzej, gdy w zaproponowany mi przez gospodarza fotel zapadłem się tak, że z tego siedziska wystawała mi tylko głowa. A Horn z promiennym uśmiechem podawał mi już drinka. Potem

usiadł na ławie, nad którą stał na półeczce posążek uśmiechniętego Buddy, i przyglądając mi się zamglonymi oczami spytał nagle: — Czy zna się pań na diamentach, panie Bart? — Trochę. Niewiele. To nie moja specjalność. — Racja. Archeologia, sztuka... zdaje się, że i filozofia? Też ją uprawiam... No i łamigłówki kryminalne. Czy pan dobrze na tym wszystkim zarabia? — Lubię stare plymouthy - odparłem wymijająco. — To rzeczywiście piękne wozy - pokiwał rozumiejąco głową. Potem powiedział jakby do siebie: - A ja, wie pan, widziałem diament wart pewnie pięćset tysięcy... Krótko mówiąc, pan nie jest bogaty.

— Bez szlifu? - spytałem o diament, pomijając ostatnią uwagę. — Otóż to. Bez tego, co może nadać kamieniowi ręka dobrego artysty szlifierza w Amsterdamie. — Pięćset tysięcy dolarów? - chciałem się upewnić. — Ależ nie - westchnął Horn, jakby mówiąc do dziecka. - Funtów. — Nieprawdopodobne, doktorze. — Ależ nie - zaprzeczył znowu łagodnie. Jego rozmarzone oczy rozbłysły nagle ostro, tylko na chwilę, ale nie uszło to mojej uwadze. - Nie istnieją rzeczy, sprawy... nieprawdopodobne. Chodzi tylko o to, żeby nie dziwić się zbyt często. Myślę, że dobrze pana oceniłem, sądząc, że niewiele może pana zadziwić. Wie pan - przysiadł się bliżej i całkiem utonął w piankowej kanapie, z głębi dochodził do mnie tylko jego głos-wie pan, doszedłem kiedyś do następującego wniosku i byłbym zachwycony, gdyby pan zechciał podzielić mój pogląd. Otóż wyobrażam sobie, że na przykład lekarze to ludzie w gruncie rzeczy bezradni, policjanci to ludzie w gruncie rzeczy cyniczni, a naukowcy to ludzie w gruncie rzeczy dociekliwi i bezinteresowni. Śmieszny pogląd. O co mi chodzi? O pańską dociekliwość i o zaspokojenie pańskiej bezinteresowności. — Nie rozumiem. — Rozumie pan, doktorze Bart. Albo zrozumie... Drzwi obciągnięte haftowanym płótnem rozsunęły się cicho. Do japońskiego salonu weszła kobieta. Była bardzo młoda, dość ładna, ale ubrana tak, że od razu było widać, iż najchętniej zagląda do salonu mody „Sally Mee”, szokującego nawet kobiety wyemancypowane. Horn westchnął: — Cyntia, dziecię moje, teraz pragnę być w towarzystwie pana Barta. — Znikam koteczku, ale pamiętaj, że goście już się schodzą! — Ona jest miła, a ja jestem stary - powiedział gdy wyszła. Przemilczałem i to. Ze szkatułki stojącej na stoliczku

pokrytym laką wyciągnąłem pall maila, zapaliłem. Horn podsunął mi kryształową karafkę. Przyciągnął stoliczek z butelkami. Wybrałem johnnie Walkera. Czekałem. Kobieca dłoń Horna sięgnęła po cygaro, wysupłała je z delikatnej bibułki, rozgrzewała je nad płomieniem długiej zapałki, potem z głębi kanapy uniosło się kilka kół błękitnego dymu i głos Corneliusa Horna: — Profesor Garrick nie wyobraża sobie, naturalnie, że istnieją ludzie dyskretni bezinteresownie. — Podzielam jego pogląd w części dotyczącej innych ludzi. — Otóż to. Dlatego wybrałem pana! - roześmiał się Cornelius Horn. — Ma pan na myśli uczciwość zawodowca? — Wolałbym raczej słowo „solidność”, jeśli pan nie ma nic przeciw temu. Uczciwość bywa wieloznaczna. Czy pan to zauważył? — Wielokrotnie. Ale bywają wyjątki, doktorze.

— Nieopłacalne - powiedział Horn ukryty w głębi swojej kanapy. Jego głos nie zabrzmiał już tak jowialnie. - Stary Garrick też liczył na wyjątek... taki wyjątek. I rozczarował się. Czy uwierzy pan, że ja nigdy nie bywam rozczarowany? — Szczęśliwy człowiek - powiedziałem. — Tylko spokojny. Umiarkowany hedonista, nic więcej. Ale kiedy wreszcie zapyta pan, o co mi właściwie chodzi? — O co panu właściwie chodzi? - spytałem. Zdusiłem papierosa w kryształowej popielnicy. Nie lubię papierosów, nie lubię kryształowych popielnic, a ta wyglądała dosyć rażąco w tym japońskim salonie. Nabiłem moją fajkę i wypuściłem w stronę kanapy kilka niebieskich kółek dymu. Prince Albert także nie pasował do tego salonu, ale miałem to w nosie. Cornelius Horn zakaszlał z wyrzutem, kompozycja perfumów i tytoniu raziła jego powonienie. - Więc o co panu właściwie chodzi? - powtórzyłem pytanie. — Jest wiele możliwych odpowiedzi, mister Bart... Na przykład: oszustwo, przywłaszczenie autorstwa, dwie kradzieże, pięćset tysięcy funtów, zagrożenie życia. — To wszystko? — O, nie. Być może, a nawet bardzo prawdopodobne, że gdzieś już, mroki ludzkiej myśli kryją zło i mord. I mord, doktorze... Wyraził swoją myśl kwieciście, ale jasno zmierzał do celu. - A jaki jest pański udział w tych... no, kłopotach? Cornelius Horn znowu roześmiał się pogodnie. Przez chwilę milczał, potem powiedział wymijająco: — Czy obserwował pan kiedyś lisa? Biegnie zawsze tam, dokąd chce i zawsze z uniesionym ogonem, aby go nie zabrudzić. Ciekawe stworzenie, prawda? — Sprytne, przebiegłe i inteligentne - zgodziłem się. — I takie powinno być moje miejsce w tej sprawie - powiedział nagle twardym głosem Horn. Wyskoczył z zadziwiającą lekkością z kanapy, podszedł do mnie i ścisnął mi ramię z niewiarygodną siłą.

Nasza rozmowa, dotąd przypominająca grę w ping-ponga, skończyła się. Teraz stary spryciarz przejdzie do ataku. Właśnie chciał coś powiedzieć, kiedy drzwi salonu rozsunęły się znowu. Zapomniałem dodać, że było już dosyć późno; Horn w pewnym momencie naszej rozmowy nacisnął guzik i złotawa zasłona zamknęła okno wychodzące na ogród, a pomiędzy kanapą i fotelem zapłonęło słabe światło w przeźroczystej, różowej muszli. Teraz pomyślałem, że to znowu Cyntia przyszła do swojego koteczka. Ale to była Joy. Gdy teraz o tym myślę, pamiętam dobrze, że serce uderzyło mi mocniej. Dlaczego ta dziewczyna tak mnie zainteresowała? Zdaje się, że nie uchodzę za kobieciarza, chociaż znam wiele kobiet. Joy, a zauważyłem to już u ciotki Augusty, Joy miała styl. Czy umiałbym to określić? Teraz już tak. Dokładnie. Wtedy wiedziałem, że wprowadza do świata, w którym się pojawia, jakieś jaśniejsze światło, pastelowy ton. Jasne włosy falujące wokół głowy, opanowane ruchy delikatnych rąk, spokojny urok twarzy o leciutko rozstawionych kościach policzkowych, w głębi oczu iskierki, jakieś zmieniające się światło... Obaj z Hornem milczeliśmy. Cornelius patrzył na Joy w milczeniu z głową przechyloną na lewe ramię. Pomyślałem, że przygląda jej się jak dziełu sztuki. Do diabła, byłaby piękna nawet w pokutnym worku. A miała teraz długą, jasną spódniczkę, białą bluzkę zapiętą wysoko pod szyją, krótki, brązowy żakiecik i jasne buciki na wysokim obcasie. — Klasa! - powiedział Cornelius Horn. Joy zaśmiała się lekko. Powiedziałbym - a może już to powiedziałem? - że miała muzyczny śmiech. Tak, zdałem sobie sprawę, ona jest bardzo piękna i... tak, jest czujna. Dlaczego? Czego się boi? — Idźcie - powiedział nagle Horn. - Ja - dodał - ja pojawię się później. To „pojawię” rozśmieszyło Joy, widziałem, że kąciki jej ust drgnęły leciutko. Kiedy zasunąłem drzwi japońskiego gabinetu, spytałem: — Skąd tu się wzięłaś? — Wiedziałam, że tu będziesz. — Skąd?

— Może w to nie uwierzysz, ale miewam przeczucia - roześmiała się. — Znasz Horna? Tego typa? — Robiłam z nim kiedyś wywiad. A potem byłam jeszcze dwa razy, a może trzy. — Tutaj?! Ton mego głosu musiał być śmieszny, bo odparła: - Purytanin! - I znowu zaśmiała się cicho.-Robercie Bart, jesteś, wydaje mi się, mężczyzną nie z tego świata. - Nie wiem, kiedy mówisz poważnie, a kiedy żartujesz. - Powiedziałem to lekko, aby nie wyczuła urazy w moim głosie. - Chciałbyś mnie od razu zrozumieć. A po co? I nie czekając mojej odpowiedzi, poszła przede mną jasno oświetlonym korytarzem. Jej stopy sunęły lekko i szybko po puszystym, pomarańczowym dywanie. Wypiłem tego wieczoru dużo. Nie lubię alkoholu, ale mam mocną głowę. Jeśli doktor Horn, nalewający mi szczodrze, sądził, że uśpi moją uwagę, to myli! się. Poza tym udawałem, że dobrze się bawię. W falach grzmiące; muzyki tańczyłem nawet z Cyntią, która z każdą chwilą wydawała mi się coraz okropniejszą kocicą. Joy piła tylko szampana, była w różowym nastroju i chyba bawiła się świetnie. — Ma powodzenie - mruknął Cornelius Horn, podchodząc do mnie i Cyntii. — Jest dosyć ładna - odparłem i przełknąłem łyk brandy. — No, ujdzie - syknęła Cyntia. Joy posłała mi ponad głowami tańczących lekki uśmiech i kilka

spojrzeń. Poczułem się raźniej, mimo że adorował ją nieustannie jakiś młody, łysy człowiek o mocno wywatowanych ramionach, okrągłej chłopięcej twarzy, ciemnych oczach zdziwionego dziecka, ciągle poprawiający olbrzymią muszkę u szyi, godną raczej taniego wodewilu czy jeszcze tańszego musicalu. Z aparatury stojącej w kącie pokoju lub raczej sali rozległej niby nawa wiejskiego kościółka, wionął wiedeński walc. Łysy młodzieniec przywarł zdecydowanie do Joy. — Cały czas dążył do zwarcia! - szepnęła blisko mojego ucha Cyntia. Musiała mnie obserwować. Horn skinął na służącego w białym fraczku, ujął pulchnymi paluchami dwa duże kieliszki złocistej brandy. — Proszę teraz za mną! - rzucił krótko. Krętym korytarzem zaprowadził mnie do małego pokoju. Zanim tam wszedłem, przystanąłem przed dwoma obrazami wiszącymi na białej ścianie. Cornelius Horn, idący przede mną cicho, z kocim wdziękiem, mruknął z pozorowaną obojętnością, nie odwracając głowy: - Renoir i Cezanne. Wprawdzie akty nie interesują mnie, ale styl, kompozycja i kolorystyka są dobre, musi pan przyznać. Idziemy. Wszedłem za nim. Zamknął starannie drzwi obite czerwoną skórą. Krętymi schodami poprowadził mnie na galerię, stanęliśmy przed drzwiami osłoniętymi solidną kratą. Do otwarcia jej Horn użył trzech małych kluczy uruchamiających zamek elektryczny. Zanim pchnął mahoniowe drzwi, powiedział: - Lubię tu przychodzić, kiedy odczuwam potrzebę samotności albo gdy chcę rozmawiać z kimś, kogo lubię. Proszę... Wszedłem za nim. Nie od razu gotów jestem ufać ludziom, którzy mi mówią, że mnie lubią. Przyjąłem podany mi kieliszek i rozejrzałem się. — Niewielu oglądało moją galerię meksykańską. Pan jest znawcą! - roześmiał się przymilnie tym kokieteryjnym śmiechem, którego nie lubiłem. Zmienny jak salamandra, pomyślałem. Ale tylko wtedy, kiedy tego chce.

— Zanim pan obejrzy sobie te drobiazgi, przyniosę coś, ponieważ czuję, że pan mi ciągle nie ufa, mister Bart - odezwał się Horn, jakby czytając w moich myślach. Wyszedł i dość szybko wrócił z sąsiedniego pokoju. Podał mi dwa arkusiki papieru. Na obu - dwa krótkie teksty. Jeden napisany okrągłym, kobiecym pismem, a drugi męskim kanciastym. Przeczytałem oba. — Poznaje pan? — To, jeśli mnie pamięć nie myli, dokładna treść depesz jakie otrzymałem od profesora Garricka. — Mój przyjaciel poinformował mnie nawet o tym, jak pan widzi. Możemy więc pomówić swobodnie. — Możliwe, że panu ufam. Bardzo możliwe - powiedziałem. — Dobra odpowiedź! - Cornelius Horn skinął z zadowoleniem głową.

Ci, którzy znali zbiory doktora Horna, mówili o nich prawie z zawiścią. Nie dziwię się teraz, kiedy i ja je znam. Takich ąbiorów mogłoby mu pozazdrościć nawet meksykańskie Museo Nacional de Antropologia. Wiem, co mówię, gdyż pracowałem tam kiedyś jako młody stypendysta i miałem okazję poznać kilkadziesiąt pięknych kolekcji... Japońskie salony, perfumowane kimona, impresjoniści (zgromadził ich znacznie więcej, niż widziałem po drodze), zniewieściały styl bycia, to mogły być kaprysy starego bogacza, ale tu, w tym sanktuarium, chodził za moimi plecami Horn-ekspert i z pewnością Horn-zimny drań, który musiał użyć wielu sposobów, aby mieć to, co miał. Pięć jasno oświetlonych pokoi wypełnionych skarbami azteckiej sztuki i dziełami ich poprzedników, oraz wspaniała biblioteczka z dziełami godnymi biblioteki British Museum! Opadłem na jeden z miękkich foteli. Mój mały zbiór rzeźb azteckich jakże nędznie się prezentuje na tym tle. Horn siedział naprzeciwko mnie. Palił cygaro, w pewnej chwili, gdy już uznał, że czas przerwać milczenie, strząsnął srebrny stożek popiołu do wnętrza naczynia dźwiganego przez figurkę wyobrażającą chyba boga ognia. — Bóg Huehueteotl? - zapytałem. Horn pokiwał głową. — Kultura Teotihuacanu? — Och, tak. — Trzeci wiek naszej ery? — Brawo... Tak sądzę - poprawił się i westchnął. - Gdyby to był trzeci wiek, mógłbym powiedzieć, że ofiara nie poszła na marne. - Powiedział to takim tonem, że wzdrygnąłem się. Patrząc mi w oczy, prowokacyjnie postukał końcem cygara w naczynie, znów strząsnął odrobinę narosłego popiołu. Profanacja sztuki? Cóż, mógł sobie widać na to pozwolić. Wzruszyłem ramionami i popiół mojego papierosa strząsnąłem do naczynia boga Huehueteotla równie obojętnie jak Horn. Grubas pokiwał głową. — Teraz wiem, że naprawdę możemy porozmawiać o

Afryce! - powiedział cicho i z naciskiem.-Pan wydaje mi się odpowiednim człowiekiem. — Do rzeczy więc. Straciliśmy już sporo czasu, doktorze. — Och, nie sądzę, nie sądzę. Poznaliśmy się bliżej, poznał pan moją kolekcję... I może pan jeszcze wrócić do Joy Galson... Piękna dziewczyna, hę? Rasowa. Cóż, ja mam tylko mojego koteczka, Cyntię. Nawet Cornelius Horn nie może mieć wszystkiego. Ale znając się na ludziach, mógłbym powiedzieć, że może ma pan pewne szanse u Joy. Mógłbym powiedzieć, gdyby mnie pan zapytał. Pomyślałem sobie, że mógłbym go trzasnąć w szczękę. - Spokojnie - rzekł Horn, patrząc mi w oczy. - Zresztą, pan jest zawsze spokojny. To też mi odpowiada. Więc... do Afryki, mister Bart. Zresztą co to za Afryka! Świat białych znienawidzony przez świat czarnych. „British Airways” zawiozą pana wygodnie do Johannesburga. Na uniwersytecie Witwatersrand otrzyma pan adres profesora Garricka. Potem zajmie się pan jego sprawami. Jakież to sprawy? Zaginięcie dwu czaszek z jego kolekcji „brakujących ogniw”, to ostatnio. Zaginięcie rękopisu podobno ważnej pracy. To rok temu. I problem otwarcia pewnego sejfu, z którego zginął mały przedmiot wartości pięciuset tysięcy funtów. Co może się wydarzyć w czasie pańskiego pobytu w Afryce Południowej, to pańska sprawa. Na tamtejszą policję bym nie liczył. Zresztą stary Garrick nie lubi policji i unika rozgłosu. To dziwak, zobaczy pan. I na emeryturze, więc sądzę, że jego dziwactwa pogłębiają się. Wszystko jasne? — Nie. Chciałbym wiedzieć, co w tej sprawie interesuje pana. — Koniecznie? — Jeśli pan skłamie, być może sam dojdę prawdy. — Słusznie. Dostrzegłem, że jest pan inteligentny. I chyba bardzo uparty? Tak sądzę. A więc... Interesuje mnie przedmiot wart parę ładnych tysięcy funtów. Kiedyś... Ale mniejsza o wspomnienia. I proszę czasem telefonować do mnie,

koszty nie grają roli. — Może to zrobię, ale nie przyrzekam, że będę zbyt rozmowny. Cena przedmiotu, jaką pan wymienił, czyni mnie podejrzliwym. — Słusznie. Ma pan już jakiś pogląd? — Po gląd? Widzę tylko parę mglistych szczegółów, i to takich, które pan mi przedstawił. Lubię patrzeć na sprawy własnymi oczami. Tak, pojadę.. — Jeśli dziś zdecyduje się pan wyruszyć we czwartek, znajdzie pan jutro u siebie bilet i kartę rezerwacyjną na lot numer 144. Mam nadzieję, że pański boeing 727 szczęśliwie wyląduje w Johannesburgu. Widzi pan, wiem nawet i to, że nie lubi pan podróżować samolotami. Niech pan nie lekceważy Corneliusa Horna, którego ciekawi tyle spraw. — Zapamiętam - odparłem. — Jeszcze drinka? — Z przyjemnością. — Z panem pije się doskonale. Nie cierpię ludzi mających słabe głowy. Są ordynarni. No i prowokują kłopoty. Wróciłem tą samą drogą, którą przyszedłem z Hornem. Mahoniowe drzwi były otwarte, żelazna krata rozsunęła się przede mną cicho i znowu zamknęła. ROZDZIAŁ III W Gibraltarze przesiedziałem trzy dni. Tutejsi urzędnicy nie ufali mojemu pozwoleniu na posiadanie broni i przekazali kilka pytań do Scotland Yardu w Londynie, Wykorzystywałem ten czas dosyć śmiesznie, przyglądając się tutejszemu lotnisku, którego długi pas

tutejszych plantatorów. Mówi, że czarny albo już jest winien, albo będzie winny. I niech pan tak na mnie nie patrzy, Bart, mówię, jak jest. Żyjemy w Republice Południowej Afryki. A mnie, jeśli chce pan wiedzieć, intetesują fakty. Jestem policjantem. Pan też, do diabła, więc myślmy o faktach! — Dobra - skinąłem głową. — I... niech pan myśli ostrożnie, Bart. Przybył pan z Londynu. — Co z tego? - spytałem naiwnie, choć wiedziałem, co mi odpowie. — Anglicy zdradzili nas. Nie podoba im się apartheid! — Anglicy zawsze oddzielają sentymenty od polityki, Gregson. — Coś o tym wiem, bo sam jestem Anglikiem-mruknął pojednawczo Gregson. - Ale niech pan będzie ostrożny. Ostrzega mnie? Przed kim? Przed czym? I jaką wiadomość chciał ukryć w ostatnich sekundach swego życia profesor?... Co oznaczały te cyferki czy liczby: 37732000, 526762000 2435, 77, 78, 79 po 1 Wyrzucam papierosa, nabijam fajkę, słucham Gregsona i zdaję sobie sprawę, że jestem w posiadaniu ważnego klucza. Jakie otworzę nim drzwi, tego jeszcze nie wiedziałem. Podejrzenia, parę faktów, domysły, tyle na razie... I zapewne rozmowa z Emmą Garrick, która zadecyduje, czy sprawa mordu popełnionego w „Carolinie” pozostanie w rękach tutejszej policji. Stop, Robercie, popełniłeś drugi błąd. Czekałeś na wezwanie Garricka. Teraz powinieneś być uparty. - Ładny wieczór - powiedział Fred Gregson, jakby nic się nie stało. Rzeczywiście, musieliśmy chyba siedzieć dość długo na werandzie, bo odgłosy policyjnej krzątaniny w bungalowie przycichły. - Pan mnie chyba nie słuchał, Bart, i nie widział pan, że dwa razy odwołano mnie stąd. Miał pan zamknięte oczy. Czyżby pan spał? Musi pan mieć mocne nerwy. Co do mnie, chciałbym się

już znaleźć w domu. Nie chciałem mu powiedzieć, o czym myślałem. Ani o depeszy, którą chyba wyślę do Londynu. Wszedłem do bungalowu. Gregson poszedł za mną. Tomai także wstał. Usiadł na krześle w hallu, gdy Gregson i ja weszliśmy do gabinetu. Wiedziałem, że chce być blisko mnie. Miałem do niego zaufanie, „na zapas”, jak powiedziałaby pewnie ciotka Augusta. I powiem, że nie straciłem tego zaufania potem, kiedy Tomai załamał się i wpakował mnie w trudną sytuację. Lecz o tym napiszę później. Więc staliśmy w gabinecie Garricka. Fotel przy biurku był już pusty. Ktoś starł już z blatu stróżkę krwi... — Profesor - powiedział Gregson - otrzymał cios w płuco, agonia trwała około 15 minut tak twierdzi lekarz... — Czy pobrano próbkę krwi z biurka, komisarzu?